مس مهمترین ماده اولیه صنعت سیم و کابل است و نوسان قیمت آن مستقیماً بر قیمت تمامشده هر متر سیم اثر میگذارد. شناخت عواملی که قیمت این «فلز سرخ» را جابهجا میکنند، برای تولیدکنندگان، پیمانکاران و خریداران عمده اهمیت زیادی دارد.
درسهای سال ۲۰۱۷: وقتی عرضه تعیینکننده شد
سال ۲۰۱۷ با رشد قیمت مس آغاز شد؛ انتظار سرمایهگذاری گسترده دولت آمریکا در زیرساختها، بازار را خوشبین کرده بود. اما نگرانی از کاهش تقاضای چین بهزودی قیمت را پایین آورد. در همان سال، چند رویداد سمت عرضه بازار را تکان داد:
- اعتصاب ۴۴ روزه کارگران معدن اسکوندیدا در شیلی (بزرگترین معدن مس جهان) که تولید فصل اول آن را حدود ۶۳ درصد کاهش داد؛
- اعتصاب کارگران و محدودیت صادرات کنسانتره در معدن گراسبرگ اندونزی؛
- بارشهای سیلآسا و توقفهای تولید در پرو و شیلی.
در عین حال گروه مطالعات بینالمللی مس (ICSG) برای فصل اول ۲۰۱۷ مازاد عرضه حدود ۱۶۵ هزار تنی گزارش کرد و تقاضای چین در همان دوره حدود ۶٫۵ درصد کاهش یافت. تحلیلگران آن زمان از جمله بانک بارکلیز و شرکت آنتوفاگاستا معتقد بودند آینده بازار مس بیشتر از سمت عرضه تعیین میشود تا تقاضا؛ چون معادن قدیمی با افت عیار روبهرو هستند و پروژههای جدید سالها زمان میبرند. همچنین تردید وجود داشت که هند یا آمریکای لاتین بتوانند جای رشد تاریخی مصرف چین را پر کنند.
بازار مس در سال ۲۰۲۶
پیشبینی آن روزها درباره نقش تعیینکننده عرضه، امروز بیش از هر زمان دیگری مصداق دارد:
- رکورد قیمتی: قیمت نقدی مس در بورس فلزات لندن (LME) در اکتبر ۲۰۲۶ به محدوده ۱۴٬۶۰۰ تا ۱۴٬۸۰۰ دلار بر تن رسید که بالاترین سطح تاریخی آن است و نسبت به یک سال قبل حدود ۴۰ درصد رشد نشان میدهد.
- حادثه گراسبرگ: در سپتامبر ۲۰۲۵ رانش گل در معدن زیرزمینی گراسبرگ اندونزی (دومین معدن بزرگ مس جهان) باعث توقف تولید و اعلام شرایط قهری (فورس ماژور) شد و اثر آن بر عرضه جهانی تا ۲۰۲۶ ادامه یافت.
- تقاضای جدید: برقرسانی، خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر و بهویژه مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی، تقاضای ساختاری تازهای برای مس ایجاد کردهاند.
- اختلاف پیشبینیها: با وجود قیمتهای بالا، برآوردها درباره تراز بازار متفاوت است؛ برای نمونه ICSG در اکتبر ۲۰۲۶ برای سال جاری مازاد اندکی (حدود ۱۰۰ هزار تن) پیشبینی کرده است، در حالی که برخی بانکها همچنان از کسری عرضه سخن میگویند.
اثر نوسان قیمت مس بر صنعت سیم و کابل
- افزایش قیمت تمامشده: مس بخش اصلی هزینه تولید سیم و کابل است و هر جهش قیمت جهانی، با فاصلهای کوتاه به قیمت محصول منتقل میشود.
- وسوسه تقلب: گرانی مس انگیزه تولیدکنندگان متخلف برای کاهش سطح مقطع یا جایگزینی مس با آلومینیوم و فولاد (CCA و CCS) را افزایش میدهد؛ خریداران در این دورهها باید حساستر باشند.
- اهمیت برنامهریزی خرید: برای پروژههای بزرگ، خرید زودهنگام یا قراردادهای قیمتثابت میتواند ریسک نوسان را کاهش دهد.
برای اطلاع از قیمت روز محصولات و برنامهریزی خرید پروژه، با واحد فروش الکتریک خراسان در تماس باشید.
منبع اولیه بخش تاریخی: ماهنامه اخبار فلزات، سال دهم، شماره ۸۶ (۱۳۹۶). دادههای ۲۰۲۶ بر اساس گزارشهای بازار فلزات (LME و ICSG، اکتبر ۲۰۲۶).