کارشناسان صنعت سیم و کابل بارها هشدار دادهاند که بخش قابل توجهی از سیم و کابل موجود در بازار ایران استانداردهای لازم را ندارد. در گزارشی که آبان ۱۳۹۴ در هفتهنامه پیام ساختمان منتشر شد، یکی از کارشناسان انجمن سیم و کابل برآورد کرده بود که تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد کابلهای بازار استاندارد هستند؛ این در حالی بود که طبق آمار سازمان آتشنشانی، اتصالی برق سهم بزرگی در آتشسوزیهای شهری تهران داشت.
خبرنگاران این نشریه برای بررسی موضوع به خیابان لالهزار رفتند؛ قدیمیترین و مهمترین بازار لوازم روشنایی، سیم و کابل کشور.
دو مشکل اصلی: کالای بیکیفیت و اجرای غیرتخصصی
به گفته یکی از کسبه لالهزار، بیشتر سیم و کابل این بازار بهصورت عمده به سازندگان و پیمانکاران فروخته میشود. او دو مشکل اصلی را برشمرد: نخست، استفاده از محصولات زیرپلهای که بهخاطر قیمت پایین خریدار دارند؛ و دوم، سیمکشی ساختمان توسط افرادی که تخصص و آشنایی کافی با استانداردها ندارند. به باور او، مصرفکننده نهایی معمولاً تفاوت کالای خوب و بد را میداند، اما برخی سازندگان و پیمانکاران برای کاهش هزینه به سراغ محصولات بیکیفیت میروند.
تنوع سیم و کابل و اهمیت شناخت مشخصات
فروشنده دیگری توضیح داد که کابلها بر اساس جنس هادی، شکل، سطح مقطع و نوع عایق تقسیمبندی میشوند و کدهای اختصاری مثل NYA (سیم مفتولی با عایق PVC)، NYAF (سیم افشان) و کدهای شکل هادی مانند RE، RM، SE و SM برای شناسایی آنها به کار میرود. رنگ رشتهها نیز طبق استاندارد تعیین میشود و به تشخیص فاز، نول و ارت کمک میکند. عایق اغلب سیمهای ساختمانی از جنس PVC است و دمای کار هادی در این نوع عایق نباید از ۷۰ درجه سانتیگراد بیشتر شود.
تشخیص کالای اصل از تقلبی
یکی از کسبه با اشاره به فروش کیلویی سیم و کابل گفت متأسفانه حتی نشان استاندارد هم جعل میشود و تشخیص کالای اصل برای افراد ناآشنا دشوار است. به گفته او، قیمت غیرعادی پایین و نداشتن گارانتی از مهمترین نشانههای هشدار هستند؛ چون تولیدکننده کالای بیکیفیت نمیتواند برای محصولش ضمانت بدهد. او توصیه کرد خریدار مدارک استاندارد را از فروشنده مطالبه کند تا چرخه فروش کالای بیکیفیت مختل شود.
جمعبندی و توصیههای امروز
- اعتبار نشان استاندارد را با پیامک کد دهرقمی به ۱۰۰۰۱۵۱۷ یا سامانه inso.gov.ir بررسی کنید.
- از فروشندگان و نمایندگیهای رسمی برندهای معتبر خرید کنید و فاکتور بگیرید.
- سیمکشی را به برقکار دارای صلاحیت و پروانه اشتغال بسپارید و از اجرای مطابق مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان اطمینان حاصل کنید.
- به قیمتهای غیرواقعی پایین اعتماد نکنید؛ صرفهجویی امروز در سیم، میتواند هزینه سنگینی در آینده داشته باشد.
منبع اولیه: هفتهنامه پیام ساختمان (آبان ۱۳۹۴)؛ بازنویسی و بهروزرسانی شده.